Chăm sóc mũi khi giao mùa: Thói quen hằng ngày và khi nào cần hỏi nhân viên y tế
Chăm sóc mũi khi giao mùa là mối quan tâm của nhiều người khi xuất hiện hắt hơi, chảy nước mũi hoặc nghẹt mũi trong thời điểm thời tiết thay đổi. Những khó chịu này khiến chúng ta băn khoăn: nên vệ sinh mũi thế nào, có cần dùng thuốc ngay và khi nào cần đi khám?
Bắt đầu từ việc nhận biết tác nhân gây triệu chứng, vệ sinh phù hợp và theo dõi diễn biến, bạn có thể chủ động chăm sóc chiếc mũi của mình mỗi ngày.
Vì sao mũi dễ khó chịu khi giao mùa?
Thay đổi nhiệt độ và độ ẩm có thể kích thích niêm mạc mũi, gây nghẹt mũi, chảy nước mũi hoặc hắt hơi. Khói thuốc, mùi nước hoa và hơi hóa chất cũng có thể làm xuất hiện triệu chứng ở người nhạy cảm. Những yếu tố này có thể liên quan đến viêm mũi không dị ứng.
Trong khi đó, phấn hoa, mạt bụi nhà, nấm mốc hoặc vảy da thú nuôi có thể gây viêm mũi dị ứng. Triệu chứng thường gồm hắt hơi, ngứa mũi, chảy nước mũi; đôi khi kèm ngứa mắt và chảy nước mắt.
Vì vậy, thời điểm xuất hiện triệu chứng chưa đủ để xác định nguyên nhân. Không nên mặc định mọi trường hợp nghẹt mũi khi giao mùa đều là dị ứng hoặc viêm xoang.
Những thói quen chăm sóc mũi khi giao mùa nên duy trì
1. Nhận biết tác nhân thường khiến mũi khó chịu
Hãy quan sát xem triệu chứng xuất hiện sau khi tiếp xúc với yếu tố nào. Bạn có hắt hơi khi dùng nước hoa, nghẹt mũi ở nơi có khói thuốc hay chảy nước mũi khi nhiệt độ thay đổi?
Khi nhận ra tác nhân thường kích hoạt triệu chứng, hãy chủ động giảm tiếp xúc. Chẳng hạn, hạn chế sử dụng mùi hương gây khó chịu trong phòng kín và tránh khu vực có khói thuốc.
Bạn có thể ghi lại những lần xuất hiện triệu chứng để dễ nhận biết quy luật và trao đổi với nhân viên y tế khi cần.
2. Giữ không gian sống sạch và thông thoáng
Lau bụi bằng khăn ẩm, giặt chăn gối thường xuyên và xử lý các vị trí ẩm mốc giúp giảm tiếp xúc với tác nhân dị ứng trong nhà. Nếu nhạy cảm với thú nuôi, nên hạn chế để chúng vào phòng ngủ.
Để dễ duy trì, hãy đưa việc vệ sinh phòng ngủ và chăn gối vào lịch sinh hoạt hằng tuần. Đồng thời, theo dõi xem triệu chứng có thay đổi sau khi điều chỉnh môi trường sống hay không.
3. Vệ sinh mũi phù hợp với nhu cầu
Dung dịch nước muối dùng cho mũi có thể hỗ trợ làm ẩm và làm sạch. Dạng xịt sương giúp làm ẩm niêm mạc, còn dụng cụ rửa mũi giúp loại bớt dịch nhầy, bụi và phấn hoa. Hãy lựa chọn sản phẩm phù hợp và sử dụng theo hướng dẫn.
Nếu chưa biết nên chọn dạng xịt hay dụng cụ rửa, bạn có thể hỏi dược sĩ để được hướng dẫn thao tác.
4. Chú ý nguồn nước và vệ sinh dụng cụ rửa mũi
Không dùng trực tiếp nước máy để pha dung dịch rửa mũi. Nước phù hợp là nước cất, nước vô trùng hoặc nước đã đun sôi và để nguội. Nước nhìn trong, sạch vẫn chưa chắc an toàn để đưa vào mũi.
Trước khi rửa, cần rửa tay và kiểm tra dụng cụ sạch. Sau khi sử dụng, vệ sinh dụng cụ và để khô theo hướng dẫn của nhà sản xuất. Với trẻ nhỏ, nên hỏi nhân viên y tế về loại dụng cụ và cách thực hiện phù hợp với độ tuổi.
5. Theo dõi mức độ ảnh hưởng đến sinh hoạt
Khi chăm sóc mũi khi giao mùa, đừng chỉ chú ý đến số lần hắt hơi. Hãy ghi nhận cả mức độ ảnh hưởng đến giấc ngủ, công việc và hoạt động hằng ngày.
Một vài thông tin hữu ích để chuẩn bị khi cần tư vấn:
- Triệu chứng bắt đầu từ khi nào?
- Thường xuất hiện vào thời điểm nào?
- Có tác nhân nào khiến tình trạng nặng hơn?
- Đã dùng thuốc hoặc sản phẩm gì, trong bao lâu?
Bạn có thể lưu thông tin trên điện thoại và chụp lại nhãn sản phẩm đang sử dụng.
Những sai lầm cần tránh khi chăm sóc mũi
Nhầm dung dịch vệ sinh với thuốc giảm nghẹt
Sản phẩm dùng cho mũi có thể khác nhau về thành phần, mục đích và thời gian sử dụng. Vì vậy, hãy đọc kỹ nhãn thay vì lựa chọn chỉ dựa vào tên gọi “xịt mũi”.
Riêng thuốc xịt hoặc nhỏ mũi co mạch giảm nghẹt chỉ dùng ngắn ngày. Lạm dụng có thể khiến nghẹt mũi nặng hơn. NHS khuyến cáo không dùng nhóm này quá 5 ngày liên tiếp; cần tuân thủ hướng dẫn của từng thuốc và nhân viên y tế.
Tự dùng kháng sinh khi dịch mũi đổi màu
Màu dịch mũi hoặc đau vùng mặt, nếu xét riêng lẻ, chưa đủ để phân biệt nhiễm virus với nhiễm khuẩn. Phần lớn viêm xoang cấp không cần kháng sinh. Việc dùng thuốc nên dựa trên đánh giá của bác sĩ.
Tiếp tục rửa mũi dù khó chịu tăng lên
Nếu triệu chứng nặng hơn sau khi rửa mũi, hoặc xuất hiện chảy máu mũi, đau đầu hay sốt, hãy ngừng thực hiện và hỏi nhân viên y tế.
Khi nào cần hỏi dược sĩ hoặc bác sĩ?
Hỏi dược sĩ trước khi lựa chọn thuốc
Bạn nên hỏi trước khi dùng thuốc nếu đang mang thai, cho con bú, đang dùng thuốc khác hoặc có bệnh nền. Người tăng huyết áp, bệnh tim hoặc glaucoma cần được tư vấn trước khi sử dụng thuốc giảm nghẹt.
Đi khám khi triệu chứng ảnh hưởng rõ đến cuộc sống
Nên đi khám nếu tình trạng nặng hơn, ảnh hưởng giấc ngủ và sinh hoạt, chưa rõ nguyên nhân hoặc điều trị đã được tư vấn không hiệu quả. Người có hen cũng cần được đánh giá khi triệu chứng hen tăng lên.
Nhận biết dấu hiệu cần đánh giá khẩn cấp
Cần đến cơ sở y tế ngay khi có sưng đỏ quanh mắt, nhìn đôi, giảm thị lực hoặc đau đầu vùng trán dữ dội.
Nếu sau rửa mũi xuất hiện đau đầu, sốt, nôn hoặc lú lẫn, cũng cần được khám ngay.
Chủ động chăm sóc mũi từ những việc nhỏ
Chăm sóc mũi khi giao mùa có thể bắt đầu bằng một việc cụ thể hôm nay: ghi lại tác nhân gây khó chịu, vệ sinh chăn gối hoặc kiểm tra hướng dẫn của sản phẩm đang dùng.
Khi cần tư vấn, hãy mô tả rõ triệu chứng và những biện pháp đã thử. Những thông tin này sẽ giúp dược sĩ hoặc bác sĩ hướng dẫn cách chăm sóc, lựa chọn điều trị phù hợp với bạn.
