4 món canh thuốc giúp dưỡng âm, bảo vệ phổi trong mùa lạnh

Khi thời tiết trở lạnh, không khí hanh khô, cơ thể rất dễ bị phong hàn xâm nhập, khiến phổi bị tổn thương, gây ra các triệu chứng như ho khan, khô họng, khô da. Theo y học cổ truyền, đây là thời điểm cần chú trọng dưỡng âm, nhuận phế, sinh tân và kiện tỳ, giúp phổi khỏe mạnh, tăng sức đề kháng, phòng ngừa bệnh hô hấp mùa lạnh.

Dưới đây là 4 món canh thuốc đơn giản giúp dưỡng phổi, tăng cường sức khỏe và thích hợp dùng trong mùa đông.

1. Canh ngân nhĩ – kỷ tử – long nhãn

Nguyên liệu:

• Ngân nhĩ khô 15 g

• Kỷ tử 15 g

• Long nhãn 15 g

• Đường phèn vừa đủ

Cách làm:
Ngâm ngân nhĩ cho nở, rửa sạch, hấp sơ 10 phút. Sau đó cho ngân nhĩ, kỷ tử, long nhãn và lượng nước vừa đủ vào nồi, đun sôi rồi hạ nhỏ lửa nấu thêm khoảng 30 – 40 phút đến khi mềm. Thêm đường phèn và dùng khi còn ấm.

Công dụng:
Giúp tư âm, nhuận phế, ích khí, dưỡng tâm; thích hợp cho người hay ho khan, khô cổ họng, mệt mỏi do thời tiết khô lạnh.

Lưu ý:
Người bị tiểu đường nên giảm lượng đường hoặc không cho đường phèn.

2. Canh bách hợp – ý dĩ

Nguyên liệu:

• Bách hợp 20 – 30 g

• Ý dĩ 50 g

• Gạo tẻ 300 g

• Đường phèn vừa đủ

Cách làm:
Vo gạo sạch, cho gạo và ý dĩ vào nồi cùng 1 lít nước, nấu thành cháo. Khi cháo gần chín, cho bách hợp vào đun tiếp đến khi mềm, thêm đường phèn tùy khẩu vị.

Công dụng:
Bách hợp giúp nhuận phổi, an thần, giảm ho; ý dĩ kiện tỳ, lợi thấp, tăng sức đề kháng. Món canh này phù hợp cho người dễ mệt, da khô, ho nhẹ, mất ngủ.

Lưu ý:
Người hay lạnh bụng, tiêu chảy có thể thêm vài lát gừng để cân bằng.

3. Canh sa sâm – mạch môn – ngọc trúc

Nguyên liệu:

• Sa sâm 12 g

• Mạch môn 12 g

• Ngọc trúc 8 g

• Gạo tẻ 200 g

• Đường phèn vừa đủ

Cách làm:
Rửa sạch các vị thuốc, cho cùng gạo vào nồi, thêm nước, đun nhỏ lửa cho đến khi cháo nhừ. Có thể thêm đường phèn để dễ ăn hơn.

Công dụng:
Ba vị thuốc phối hợp giúp dưỡng âm, thanh phế, sinh tân dịch, rất tốt cho người bị khô họng, ho ít đờm, nóng trong người, hoặc thường xuyên nói nhiều, làm việc trong môi trường điều hòa.

Lưu ý:
Người có thể trạng hàn nên thêm vài lát gừng hoặc ít quế chi khi nấu.

4. Canh hạnh nhân – tang bạch bì – ý dĩ

Nguyên liệu:

• Hạnh nhân 10 g (sao nhẹ)

• Tang bạch bì 12 g

• Ý dĩ 50 g

• Gạo tẻ 200 g

Cách làm:
Cho tất cả nguyên liệu vào nồi cùng nước, nấu đến khi nhừ, có thể thêm một ít muối hoặc đường tùy khẩu vị.

Công dụng:
Hạnh nhân giúp giáng khí, giảm ho, nhuận phế; tang bạch bì thanh phế, hóa đờm; ý dĩ kiện tỳ, tiêu thấp, giúp phổi khỏe hơn.

Lưu ý:
Không dùng quá nhiều hạnh nhân, tránh gây kích ứng; không dùng cho người đang bị tiêu chảy.

Lời khuyên khi sử dụng các món canh thuốc

• Dùng đều đặn 2 – 3 lần mỗi tuần, ăn khi còn ấm để phát huy hiệu quả tốt nhất.

• Ưu tiên nguyên liệu sạch, nấu kỹ, không dùng thảo dược lạ hoặc chưa rõ nguồn gốc.

• Nếu có bệnh hô hấp mãn tính, nên hỏi ý kiến bác sĩ trước khi dùng.

• Kết hợp giữ ấm cơ thể, uống đủ nước và tăng cường vận động nhẹ để hỗ trợ phổi hoạt động tốt hơn.

Tổng kết

Những món canh thuốc trên không chỉ là món ăn bổ dưỡng mà còn là phương thuốc dưỡng sinh giúp bảo vệ phổi, tăng sức đề kháng, phòng ngừa ho, khô họng và viêm phế quản trong mùa lạnh.
Hãy bổ sung 1–2 món vào thực đơn hằng tuần để nuôi dưỡng sức khỏe từ bên trong, giúp cơ thể luôn ấm áp và tràn đầy năng lượng.